Panayiotis Kosta
Λίγο πριν στερέψει η λίμνη…

Μιχάλης Κουμής
Ευρωπαίοι εταίροι ή έτεροι;

Ευρωπαίοι εταίροι ή έτεροι;

Η δυνατότητα ανακάλυψης του «άλλου» μέσω της τεχνολογίας σε μια διευρυνόμενη Ευρωπαϊκή Ένωση.

Συμπληρώνονται φέτος σχεδόν έξι χρόνια από την μεγαλύτερη διεύρυνση στην ιστορία της Ευρωπαϊκής Ένωσης και της ένταξης της χώρας μου ως πλήρες μέλος. Με έξι ιδρυτικά μέλη τη δεκαετία του 1950, 25 το 2004 και 27 κράτη μέλη του 2007 η Ευρωπαϊκή Ένωση έχει κάθε δικαίωμα να αντιπροσωπεύει μια ολόκληρη ήπειρο και κάθε δικαίωμα να περηφανεύεται ότι κατάφερε πλέον να επανασυνδέσει τις δυτικές με τις ανατολικές περιοχές της για πρώτη φορά από τότε που χωρίστηκαν λόγο του ψυχρού πολέμου.
Ολοένα και περισσότερες χώρες της γηραιάς Ηπείρου φλερτάρουν με την ένταξή τους στην Ευρωπαϊκή οικογένεια. Η Αλβανία, η Βοσνία – Ερζεγοβίνη, το Μαυροβούνιο και η Σερβία είναι οι εν δυνάμει υποψήφιες χώρες ενώ η Κροατία ,η Πρώην Γιουγκοσλαβική Δημοκρατία της Μακεδονίας και η Τουρκία είναι οι χώρες οι οποίες έχουν αρχίσει τις ενταξιακές διαπραγματεύσεις. Κάθε διεύρυνση επιφέρει θετικότατα αποτελέσματα και οφέλη τόσο στις νεοεισαχθείσες χώρες όσο και στα παλιά μέλη της ΕΕ. Εκσυγχρονίζει τις οικονομίες των χωρών αυτών, βελτιώνει το βιοτικό επίπεδο των κατοίκων τους και δημιουργεί στενούς δεσμούς αλλά κυρίως σταθερότητα στο εσωτερικό της χώρας. Συμβάλει στην πολιτική σταθεροποίηση, προωθεί αξίες όπως η δημοκρατία, η ισότητα και τα ανθρώπινα δικαιώματα και ισχυροποιεί το κράτος δικαίου. Μια δυνατή Ευρώπη έχει τα εχέγγυα να αντιμετωπίσει αποτελεσματικότερα φυσικές καταστροφές αλλά και παγκόσμιες προκλήσεις όπως οι κλιματικές αλλαγές και οικονομικές κρίσεις. Με την διεύρυνση της Ένωσης τα παλιά κράτη μέλη δράττουν την ευκαιρία για νέες επενδύσεις και εξαγωγές. Η ΕΕ έγινε ανταγωνιστικότερη στην παγκόσμια αγορά και σήμερα το ευρώ διαδραματίζει σημαντικότατο ρόλο στη σκακιέρα της παγκόσμιας οικονομίας.
Τώρα η Ευρώπη βρίσκεται σε μια σημαντική καμπή δημογραφικής και κοινωνικής μεταβολής. Το ερώτημα απλό. Πόσο έτοιμη είναι μια συντριπτικά Χριστιανική Ευρώπη να δεχτεί στους κόλπους της μια Μουσουλμανική χώρα όπως είναι η υπό διαπραγμάτευση Τουρκία; Ίσως η Ευρώπη να είναι η μόνη ήπειρος που παρουσιάζει τόσα διαφορετικά χαρακτηριστικά. Μια ήπειρος πολυπολιτισμική που στο απώτερο αλλά και στο εγγύς παρελθόν ταλαιπωρήθηκε και πληγώθηκε ανεπανόρθωτα από τον εθνικισμό και τη μισαλλοδοξία. Είναι αποδεκτό ότι σήμερα σε μία ήπειρο όπου γαλουχήθηκαν οι αξίες του Διαφωτισμού, και σκιαγραφήθηκε η αρχή της θεωρίας των ανθρωπίνων δικαιωμάτων και της ισότητας, δεν εξασθένισαν παντελώς τα στερεότυπα του αποκλεισμού της διαφορετικότητας, που χλευάστηκαν από τον Βενιαμίν Φραγκλίνο και τον Μοντεσκιέ. Η αισιόδοξη υπόθεση μιας Ευρώπης χωρίς σύνορα προτείνει μια ασυμβίβαστη συμφιλίωση. Ο διαχωρισμός, είτε αυτός λέγεται εθνικός, φυλετικός ή γλωσσικός, είτε λέγεται θρησκευτικός ή κοινωνικός δεν χωράει στην ΕΕ.
Οφείλουμε ως νέοι να διαφυλάξουμε και να υπογραμμίσουμε την ανοχή στο διαφορετικό ως μια επιτακτική αναγκαιότητα. Να αποδεχτούμε τις ιδιαιτερότητες του ξένου και να μην τον αναγκάσουμε να τις απαρνηθεί. Πρέπει να μην αφήσουμε τους σπόρους του ρατσισμού και τις μισαλλοδοξίας να βλαστήσουν ξανά στην Ευρώπη, για να μην αναγκαστούμε να θερίσουμε από το χωράφι του φανατισμού. Αιτία για όλα αυτά η άγνοια για τον «άλλον», τον «διαφορετικό» από εμάς. Λύσεις υπάρχουν πολλές. Κάποιοι θα πουν ότι θα πρέπει να καλλιεργηθεί κουλτούρα αλληλοσεβασμού μέσα από την οικογένεια. Άλλοι θα πουν ότι η καλλιέργεια συλλογικής συνείδησης στους ευρωπαίους πολίτες είναι καθαρά δουλειά της παιδείας. Δεν θα διαφωνήσω μαζί τους, αλλά όσο παραμένει η άγνοια για τον «άλλον» τόσο πολύ θα ελλοχεύει ο φόβος απέναντί του. Θα πρέπει λοιπόν οι ευρωπαίοι να γνωρίσουν τους ευρωπαίους. Και αυτό μπορεί να γίνει μέσα από τη δυνατότητα που μας παρέχει η τεχνολογία. Όπως έγραψε ο Μακλούαν το μήνυμα είναι δυνατό όταν το μέσο που το μεταδίδει είναι δυνατό. «Το μήνυμα είναι το μέσο». Και το διαδίκτυο είναι πανίσχυρο! Ο κυβερνοχώρος είναι ένας απλός και πρακτικός τρόπος για να φέρει τους ευρωπαίους πολίτες πιο κοντά. Μέσω εξειδικευμένων προγραμμάτων ενημέρωσης, μέσα από πολιτισμικά προγράμματα και από την ανάλυση άλλων θεσμών όπως πολιτιστικά ιδρύματα και δρώμενα, μέσα από την προώθηση και ανάδειξη της ιστορικής και πολιτισμικής κληρονομιάς, από τις τέχνες, τα γράμματα, την αρχιτεκτονική κ.α Το διαδίκτυο σήμερα μας παρέχει την δυνατότητα απρόσκοπτης πρόσβασης στη γνώση. Η «άλλη» Ευρώπη ίσως να βρίσκεται μόνο μερικά κλικ μακριά μας.

Μιχάλης Κουμής